Kawa z ekspresu leci za wolno albo za szybko? Kiedy to młynek, a kiedy ekspres

Kawa z ekspresu leci za wolno, kapie pojedynczymi kroplami albo przeciwnie, espresso wylatuje w kilka sekund? W większości przypadków winne jest mielenie, dawka albo ubicie kawy i problem rozwiąże barista. Gdy jednak espresso nagle zmienia się przy tych samych ustawieniach, przyczyna często leży w ekspresie: w zabrudzonej grupie, kamieniu, filtrze wody albo dozowaniu. Pokazujemy, jak odróżnić jedno od drugiego i co sprawdzić w lokalu, zanim wezwiesz serwis.

Ile powinno lecieć espresso

Żeby stwierdzić, że kawa z ekspresu leci za wolno albo za szybko, potrzebny jest punkt odniesienia. W kawiarniach najczęściej pracuje się w takich parametrach podwójnego espresso:

To punkt wyjścia, a nie sztywna norma. Kawy jasno palone i specialty często wymagają innych parametrów niż włoska mieszanka z robustą. Więcej o proporcji kawy do naparu piszemy w poradniku ratio w kawie: co oznacza proporcja 1:2 na blogu palarni Colbergcoffee.

Ważny szczegół: w ekspresach z preinfuzją, na przykład z systemem łagodnego wstępnego nasączania kawy, pierwsze krople pojawiają się później. To normalne i wlicza się w czas ekstrakcji.

Prawidłowo parzone espresso płynie równym, cienkim strumieniem w kolorze ciemnego karmelu.

Zmiana stopniowa czy nagła: kawa czy ekspres

To najważniejsze pytanie przy diagnozie. Odpowiedź zwykle wskazuje, czy problem rozwiąże barista, czy serwis.

• Espresso zmienia się stopniowo, z dnia na dzień albo w ciągu dnia: kawa się starzeje, zmienia się wilgotność powietrza, nowa partia kawy ma inną datę palenia, żarna młynka się zużywają. To codzienna kalibracja młynka, a nie usterka.
• Espresso zmienia się nagle, przy tej samej kawie i tym samym ustawieniu młynka, z godziny na godzinę: coś stało się w ekspresie albo w instalacji wody. Tu sama korekta mielenia nie pomoże na długo.

Pomaga też porównanie grup. Jeśli w ekspresie kolbowym z dwiema grupami kawa leci za wolno tylko z jednej grupy, a z drugiej normalnie, problem jest w tej konkretnej grupie, a nie w kawie ani młynku.

Kawa leci za wolno albo kapie: przyczyny po stronie baristy

Gdy espresso leci dłużej niż 35 sekund albo kapie pojedynczymi kroplami, a napar jest ciemny, a smak gorzki i ściągający, sprawdź najpierw:

• Za drobne mielenie. Drobno zmielona kawa tworzy zbity krążek, przez który woda przeciska się z trudem. Ustaw grubsze mielenie, czyli zmień stopień zmielenia o jedną, dwie działki, i zrób kolejne espresso.
• Za duża ilość kawy. Zbyt dużo kawy w sitku dociska się do sitka prysznicowego i hamuje przepływ. Zważ dawkę zamiast dozować na oko.
• Za mocne albo krzywe ubicie. Ubijaj z podobną siłą przy każdym espresso, a krążek ma być równy, nie przechylony.
• Zapchane sitko w kolbie. Otworki w sitku zatykają się olejem z kawy. Raz na jakiś czas namocz sitka i kolby w roztworze detergentu do ekspresów.

Równe ubicie z podobną siłą przy każdym espresso to warunek powtarzalnego czasu ekstrakcji.

Espresso leci za szybko

Gdy espresso wylatuje w kilkanaście sekund, jest jasne, wodniste i kwaśne, przyczyny są odwrotne: za grube mielenie, za mała dawka, nierówno rozłożona kawa w sitku albo stara kawa. Wszystkie opisujemy szczegółowo w poradniku dlaczego espresso leci za szybko na blogu palarni Colbergcoffee.

Po stronie ekspresu za szybki przepływ zdarza się rzadziej. Jeśli przy dobrze ustawionym młynku woda omija krążek kawy bokiem, sprawdź uszczelkę grupy: zużyta uszczelka nie dociska kolby i część wody płynie obok kawy.

Kawa z ekspresu kolbowego leci wolno: co sprawdzić w ekspresie

Jeśli mielenie, dawka i ubicie są takie jak zawsze, a kawa nagle leci za wolno, sprawdź po kolei rzeczy, które da się zobaczyć bez rozkręcania ekspresu:

1. Test grupy bez kolby. Wyjmij kolbę i na kilka sekund włącz spust wody z grupy. Woda powinna płynąć mocnym, równym prysznicem z całego sitka. Słaby strumień albo kilka pojedynczych strużek oznacza zapchane sitko prysznicowe albo kamień, który ogranicza przepływ wody.
2. Czyszczenie grupy. Zrób płukanie grupy z detergentem na ślepym sitku, a sitko prysznicowe i uszczelkę wyczyść szczoteczką. Fusy i olej z kawy potrafią zatkać grupę w kilka dni intensywnej pracy.
3. Manometr. Jeśli ekspres ma manometr ciśnienia parzenia, sprawdź go w trakcie espresso. Wyraźnie niższe ciśnienie niż zwykle wskazuje na pompę albo dopływ wody.
4. Dopływ wody i filtr. Ekspres gastronomiczny pobiera wodę z sieci przez filtr. Wyczerpany albo zapchany wkład filtra, przymknięty zawór albo spadek ciśnienia w instalacji lokalu ograniczają przepływ. Sprawdź licznik filtra i datę ostatniej wymiany wkładu.
5. Dozowanie na przycisk. W ekspresach z dozowaniem wolumetrycznym przepływomierz odmierza wodę. Jeśli ten sam przycisk daje raz krótsze, raz dłuższe espresso, a mielenie się nie zmieniło, przepływomierz może być zabrudzony albo zakamieniony.

Kamień to wspólny mianownik większości tych usterek. Osadza się w sitku prysznicowym, zaworach i przewodach, zawęża przepływ i obniża temperaturę parzenia. Dlatego ekspres w lokalu powinien pracować na filtrowanej wodzie, a wkład filtra trzeba wymieniać na czas.

Kawa leci wolno z ekspresu automatycznego

W ekspresie automatycznym najczęstsze przyczyny to za drobne ustawienie młynka, zabrudzony blok zaparzający, zatkana wylewka i kamień w układzie wodnym. Wyjmij i opłucz blok zaparzający, jeśli instrukcja na to pozwala, przeczyść wylewkę i uruchom program czyszczenia. Jeśli kawa nadal tylko kapie, ekspres wymaga odkamienienia albo przeglądu w serwisie.

Czytaj także: Młynek do kawy nie działa albo nie włącza się? Sprawdź to, zanim wezwiesz serwis

Kiedy wezwać serwis

Zgłoś usterkę, jeśli po czyszczeniu grupy i korekcie mielenia:

• woda z grupy bez kolby płynie słabo albo pojedynczymi strumieniami,
• ciśnienie na manometrze jest wyraźnie niższe niż zwykle albo skacze,
• kawa leci za wolno tylko z jednej grupy,
• ten sam przycisk dozowania daje różne ilości kawy,
• pompa pracuje głośniej niż zwykle albo ekspres długo dobiera wody.

W zgłoszeniu napisz, od kiedy kawa leci inaczej, z której grupy i co już sprawdziłeś. Usterkę zgłosisz przez formularz na stronie serwisu ekspresów. Przy stałej opiece serwisowej czyścimy grupy, sprawdzamy ciśnienie i ustawiamy młynek pod aktualną kawę przy każdej wizycie, więc takie problemy wychodzą, zanim zatrzymają bar.

Powtarzalne espresso zaczyna się od świeżej kawy. Do ekspresów kolbowych w lokalach dobieramy kawy do espresso z palarni Colbergcoffee, a przy zmianie kawy od razu korygujemy ustawienia młynka.